Vennen in het Weerterbos.

In Venherstel schreef ik al dat veel vennen, vennetjes en poelen de afgelopen decennia gedicht zijn. Men vond ze overbodig. Met de huidige kennis van zaken, weet men inmiddels dat dat een verkeerde beslissing is geweest. Niet alleen vanwege de flora en fauna, maar ook met het oog op het langer vasthouden van water zijn de vennen van belang. We zien overal in onze omgeving dan ook het herstel van meerdere vennen en poelen. Ook in het Weerterbos zien we dat gebeuren.

bron: natuurhistorisch Maandblad, december 2002

Het Weerterbos, waarvan 705 ha. eigendom is van het Limburgs Landschap, ligt op de grens van het Brabantse Maarheeze/Someren en het Limburgse Weert/Nederweert.  Het lag van oudsher op het grondgebied van de gemeente Weert. Begin jaren '90 van de vorige eeuw vond er een grondruil plaats tussen Weert en Nederweert, waarmee de snelweg A2 de grens tussen beide gemeenten werd. Het Weerterbos kwam toen toe aan Nederweert. Er zijn nog vele kleine percelen in particulier eigendom.

Het Weerterbos was, vanwege zijn ligging in een laagte, oorspronkelijk een moerasbos. De ontginning in de 19e en 20e eeuw leidde tot een sterke ontwatering, waardoor het gebied verdroogde.

vennetje bij het nieuw ontwikkelde Maarheezerveld in maart 2012

Door Stichting het Limburgs Landschap wordt weer getracht terug te keren naar het oorspronkelijke natuurgebied.

Door het herstel van de vennen en poelen wordt weer gezorgd voor een sponswerking en daardoor ook een bufferende werking; na het vol lopen van het meest hoog gelegen ven stroomt water langzaam naar het volgende. Er ontstaat een heel systeem van doorstroomvennen in het Weerterbos en het water verlaat pas na langere tijd, en geleidelijk, het gebied.

Zo zorgt deze "vernatting" van het Weerterbos er mede voor dat zelfs Den Bosch e.o. in de toekomst droge voeten houdt!!! En, zoals de foto's van de vennen van o.a. In den Vloed, het Maarheezerveld, Achterste Hout en het "Koolespieëlke" ons laten zien, bloeit ook de natuur op in al zijn schoonheid..........

Op het kaartje van de oppervlaktewateren van het Weerterbos zie je bekende, maar ook onbekende vennetjes en talloze poelen. Dan moet je denken aan  de Stille, de Vergissing, het Duvelskuulke, de Hugterbroekpoel, Rode- en Zwarte poel en de Daatjespoel. Het kaartje is van 2002, dus ik weet niet hoe de actuele situatie van al deze kleine poeltjes nu is. Dus misschien interessant om dat eens na te gaan.

Meer bekend zijn het in 1997 herstelde Koolespieelke, het Grootven, Kleinven en Berkenven, de vennen bij In den Vloed en de aangelegde waterbuffergebieden achter Daatjeshoeve en de grote plas bij de voormalige landbouwenclave Grashut.

Het prachtig in 1997 herstelde en opgeschoonde Koolespieëlke in april 2012

Het Koolespieëlke dat aan de Hoogbosweg ligt (aan de oostzijde van het Weerterbos, achter de Daatjeshoeve) was vroeger waarschijnlijk een geïsoleerd water in een omgeving van natte heide. Het is rond 1950 ontwaterd en ontgonnen tot een fijnsparbos. Na een stevige storm heeft het Limburgs Landschap besloten om de sparren te verwijderen en grond te ontgraven en af te voeren.  De oorspronkelijke oever is hersteld door de aangelegde rabatten te vergraven. Het vennetje heeft zich al snel ontwikkeld tot een soortenrijk zwak gebufferd water, met een lage concentratie aan sulfaat, ammonium en sulfaat. Het waterpeil fluctueert sterk, is namelijk seizoens- en weersafhankelijk. 

Je vindt er bijzondere soorten als pilvaren, moerashertshooi, duizendknoopfonteinkruid, drijvend fonteinkruid  en de kleine egelskop. 

Ook is het vennetje van grote betekenis voor libellen. Door de mooi ontwikkelde vegetatiezones langs en nabij het ven en het beschut gelegen open water, zijn er blijkbaar geschikte voortplantings- en ontwikkelingsmogelijkheden voor diverse soorten libellen. 

Retentiebekken bij 't "Krieëtje" gezien vanaf de Hoogbosweg in april 2012

Rietven bij In den Vloed in april 2012

Grootven in "Achterste Hout" in september 2012

nieuw aangelegd ven  bij "In den Vloed" in juni 2013

Koolespeelke in juni 2013